Pętla
Maria Ulicka

Opowiadanie "Pętla" Marka Hłaski ukazało się w 4 numerze miesięcznika "Twórczość" w 1956 roku. W 1957 Wojciech Jerzy Has nakręcił na jego podstawie swój efektowny debiut filmowy (scenariusz: Marek Hłasko, Wojciech Jerzy Has, dialogi: Marek Hłasko), w którym stworzył podstawy własnego, tak dobrze później rozpoznawalnego języka filmowego, na który składa się niezwykła umiejętność budowania klimatu ekranowej opowieści, subtelne ukazywanie powikłanej, często poranionej psychiki bohaterów, fascynacja człowiekiem wyrzuconym poza główny nurt życia, niepotrafiącym nawiązać kontaktu z otoczeniem.

Akcja toczy się w ciągu jednego dnia, a właściwie - w ciągu kilku godzin Główny bohater - Kuba (w tej roli świetny był Gustaw Holoubek), rozpaczliwie walczy z nałogiem pijaństwa. Pod naciskiem swojej dziewczyny Krystyny (Aleksandra Śląska), ma poddać się leczeniu. Umawia się z nią na godzinę osiemnastą - razem mają pójść do lekarza. Problem jednak w tym, by do tej osiemnastej przetrwać. Nękany telefonami wścibskich przyjaciół i znajomych, Kuba ucieka z domu. Włóczy się po ulicach, spotyka młodzieńczą miłość, wdaje się w bijatykę i ląduje w komisariacie. Wypuszczony idzie do baru "Pod orłem", gdzie znów sięga po kieliszek… Tam jesteśmy świadkami wstrząsających scen, kiedy to saksofonista (Tadeusz Fijewski) opowiada Kubie o próbach leczenia, o tym, jak umieszczano go w szpitalu psychiatrycznym i …odbiera mu ostatnią nadzieję.

"Pętla" to film niezwykle sugestywny. Wolne tempo narracji drażni i niemal namacalnie oddaje rozterki bohatera. Gustaw Holoubek daje wstrząsające studium życiowego bankruta, kamera śledzi każdy ruch i wyraz twarzy, odmierza kolejne stopnie jego upadku, aż do końca, do katastrofy.

Dotychczas niewiele było adaptacji teatralnych "Pętli", utwór zdobył wielką popularność przede wszystkim za sprawą adaptacji filmowej. W ubiegłym roku (mijała wtedy 70. rocznica urodzin żyjącego tylko 35 lat Marka Hłaski) można było obejrzeć przedstawienia "Pętli" w Teatrze Dramatycznym w Elblągu i Teatrze Lubuskim w Zielonej Górze.

9 stycznia 2005 roku - odbyła się premiera tego spektaklu w Teatrze im. S.Jaracza w Olsztynie.

6 stycznia 2005 roku Teatr Propozycji "Dialog" zaprezentował "Pętlę" koszalińskiej publiczności. Spektakl - w konwencji "Teatru przy stolikach" - wyreżyserował Edward Żentara, on też zagrał w nim Kubę. Oprócz Żentary wystąpili: Agnieszka Pera, Grażyna Salomon, Jerzy Litwin i Jerzy Domin. Zarówno reżyser, a zarazem główny bohater spektaklu jak i pozostali wykonawcy raz jeszcze udowodnili, że teatr rapsodyczny, dzięki rozumieniu wartości trafnie wyrażonego słowa, śmiało może się zmierzyć z niełatwym w odbiorze dziełem i nadal prowadzić rozmowy z publicznością na tematy istotne dla człowieka XXI wieku.

Spektakl naprawdę warto obejrzeć - nie tylko jako przestrogę przed zgubnym nałogiem, ale przede wszystkim - jako studium walki z samotnością, z wyobcowaniem, z upokorzeniem. Walki o nowe życie, nową tożsamość. Bohater tę walkę przegrywa. Ale przecież - można ją wygrać…

Niniejszy tekst publikujemy dzięki uprzejmości
redakcji miesięcznika społeczno-kulturalnego "Miesięcznik"

 

Scena Teatralna | Scena Muzyczna | Scena Poezji | Teatr przy stolikach | Dialogi o Kulturze | Spotkania autorskie
  
Napisz do nas: dialog@teatrdialog.koszalin.pl
jeśli masz jakiekolwiek pytania czy sugestie.
Copyright © 2003 Stowarzyszenie Teatr Propozycji Dialog